H6 - TRÓJOSIOWY SPEKTOMETR NEUTRONÓW
                     
Spektrometr neutronów termicznych służy głównie do badania kolektywnych ruchów atomów (fononów) i momentów magnetycznych (magnonów) metodą nieelastycznego (spójnego) rozpraszania neutronów. Stosowany jest również do badania elektronowych poziomów energetycznych w jonach tworzących ciało stałe metodą nieelastycznego (niespójnego) rozpraszania neutronów.

Spektrometr pozwala określić liczbę neutronów, które w procesie rozproszenia doznały zadanej zmiany pędu i energii.

Stosuje się dwa rodzaje pomiarów widm fononowych i magnonowych:
1. Pomiar z ustalonym przekazem pędu, Q = const
2. Pomiar z ustalonym przekazem energii. ΔE = const

Obydwa rodzaje pomiarów można prowadzić bądź przy ustalonej energii neutronów padających na próbkę, bądź ustalonej energii neutronów obserwowanych po rozproszeniu.

Do monochromatyzacji neutronów padających na badaną próbkę i do analizy energii neutronów rozproszonych na próbce wykorzystywane jest odbicie braggowskie neutronów od monokryształów. Obecnie zastosowano monochromator z grafitu pyrolitycznego (PG) o wymiarach: 18 cm x 5 cm x 0.16 cm i mozaice 0.4o. Zapewnia on 3 centymetrową szerokość wiązki przy długości fali neutronu l = 0.12 nm. Analizatorem energii neutronów rozproszonych jest również płytka z grafitu pyrolitycznego o długości 9 cm. Dla wiązki monochromatycznej l = 0.2352 nm, przy zastosowaniu filtru z grafitu pyrolitycznego o grubości 3 cm, gęstość strumienia monoenergetycznych neutronów na stoliku próbki wynosi ok. 4 x 105 n/cm2s-1.

Trójosiowy spektrometr neutronów jest uniwersalnym urządzeniem pozwalającym na prowadzenie badań rozpraszania neutronów. Poza wyznaczaniem krzywych dyspersji fononów i magnonów oraz rozszczepień poziomów pola krystalicznego pozwala prowadzić badania strukturalne na próbkach proszkowych, a zwłaszcza badania struktur magnetycznych o dużych rozmiarach komórek elementarnych.
 
 
  powrót