| i |  |
|||||||||||||
|
2008
2007 2006 2005 2004 2003 2002 2001 2000 |
WYDAWNICTWA IEA W 2004 ROKU. | |||||||||||||
|
||||||||||||||
| ANNUAL REPORT | RAPORTY A | ||||||||||||||
|
||||||||||||||
|
| |||||||||||||
|
||||||||||||||
|
RAPORTY A:
IAE-110/A P. Stoch, J. Pszczoła+, P. Jagodziński, M. Onak, A. Jabłońska, J. Suwalski, L. Dąbrowski, A. Pańta. Synthesis, X-ray and Mössbauer effect studies of Dy(Mn0.4 Fe0.6-x Alx)2 intermetallics. The Fe/Al substitution, in the Dy(Mn0.4Fe0.6)2 compound, was studied in the paper. For this purpose the synthesis in the electric arc furnace and X-ray analysis (300K) of the series Dy(Mn0.4 Fe0.6-x Alx)2 for 0 ≤ x ≤ 0.6 were performed. The cubic, MgCu2-type, (Fd3m) crystal structure was observed across the series. 57Fe Mössbauer effect measurements for the series were realized at 4.2 K. The obtained crystallographic data in tables and the hyperfine interaction parameters are presented. As a result of the Fe/Al substitution the field μ0Hhf(n) creates a new 3d4s/3sp branch which bifurcates from the 3d/3d Slater – Pauling curve. The magnetic field of this new branch falls down nonlinearity with the decreasing n (n – average number of 3d electron at iron atom), fitted using formula: μ0Hhf(n) = ( 1.22 x2 – 6.19 x + 14.44 )T. The data are qualitatively related to the Stoner model. P. Stoch, J. Pszczoła+, P. Jagodziński, M. Onak, A. Jabłońska, J. Suwalski, L. Dąbrowski, A. Pańta. Synteza i badanie związków międzymetalicznych Dy(Mn0.4Fe0.6-xAlx)2 przy użyciu promieni X i efektu Mössbauera. W pracy badano efekt podstawiania atomów żelaza przez aluminium (Fe/Al) w związku Dy(Mn0.4Fe0.6)2. W tym celu przeprowadzono syntezę w elektrycznym piecu łukowym materiałów Dy(Fe1-xFe0.6-xAlx)2 dla x w zakresie 0 ≤ x ≤ 0.6 oraz ich analizę rentgenowską. Stwierdzono występowanie regularnej struktury typu MgCu2 (Fd3m) dla całej serii – dane krystalograficzne umieszczono w tabelach. Przeprowadzono pomiary mössbauerowskie w temperaturze 4.2K i podano otrzymane parametry oddziaływań nadsubtelnych. W wyniku podstawienia Fe/Al magnetyczne pole nadsubtelne μ0Hhf(n) tworzy nową 3d4s/3sp gałąź, która odróżnia się od 3d/3d krzywej Slatera – Paulinga. Pole magnetyczne tej nowej gałęzi opada nieliniowo ze zmniejszającym się n (n – średnia liczba 3d elektronów na atom żelaza) i zostało dopasowane wzorem: μ0Hhf(n) = ( 1.22 x2 – 6.19 x + 14.44 )T. Wyniki są jakościowo odniesione do modelu Stonera. П. Стох, Я. Пшчела, П. Ягодзински, М. Онак, А. Яблонска, Я Сувальски, Л. Домбровски, А. Панта. Синтез и исследование междуметаллических соединений Dy(Mn0.4Fe0.6-xAlx)2 с помощью X лучей и эффекта Мьессбауэра. В работе исследован эффект замещения атомов железа атомами аллюминия (Fe/Al) в соединении Dy(Mn0.4Fe0.6)2. С этой целью совершен синтез в дуговой печи образцов Dy(Fe1-xFe0.6-xAlx)2 для х в пределах 0 ≤ x ≤ 0.6, а также проведен их рентгеновский анализ. Обнаружено для всей серии образцов наличие регулярной структуры типа MgCu2 (Fd3m). В таблицах приведены их кристаллографические данные. При температуре 4.2 К были проведены измерения ЯГР. Приведены полученные параметры сверхтонких взаимодействий. В результате замещения Fe/Al сверхтонкое магнитное поле μ0Hhf(n) образует отдельную 3d4s/3sp ветв, которая отличается от кривой 3d/3d Слэйтера-Паулинга. Магнитное поле этой новой ветви нелинейно падает с уменьшением n (n – среднее число электронов 3d приходящихся на атом железа) и было описано формулой μ0Hhf(n) = ( 1.22 x2 – 6.19 x + 14.44 )T. Результаты качественно сравнивнены с моделью Стонера. IAE-111/A Badania materiałowe na potrzeby elektrowni i przemysłu energetycznego. Seminarium W raporcie przedstawiono referaty poświęcone badaniom materiałowym i diagnostycznym związanym z eksploatacją ciśnieniowych urządzeń energetycznych oraz rurociągów przesyłowych gazu. Omówiono postęp w dostosowywaniu przepisów krajowych do wymagań europejskich. Perspektywicznie przedstawiono również niektóre zagadnienia związane z materiałami dla elektrowni jądrowych- Materials Inyestigation for Power Industry. Seminar The Report is an assembly of the papers conceming the materiał and diagnostic problems occurring the exploitation of power station as well as gaś pipelines. The progress in the accommodation of the polish technical prescriptions to the European law is described. In the perspective, some aspects connected with the materials for the nuclear power plants arę also presented. IAE-112/A P. Stoch, J. Pszczoła, P. Guzdek, J. Chmist, A. Jabłońska, J. Suwalski, A. Pańta: Electrical resistivity and Mössbauer effect studies of Dy(Mn0.4-xAlx Fe0.6)2, Dy(Mn0.4Fe0.6-xAlx)2 and Dy(Mn1-xFex)2 intermetallics. Electrical resistivity measurements for the Dy(Mn0.4-xAlx Fe0.6)2 and Dy(Mn0.4Fe0.6-xAlx)2 intermetallics were performed in a wide temperature region and the parameters characterising the resistivity dependence on temperature were determined. The Mössbauer effect studies in the temperature areas of the Curie temperatures were performed for a number of compounds of both the series. The magnetic ordering temperatures were estimated using the obtained data. For the Dy(Mn0.4-xAlx Fe0.6)2, Dy(Mn0.4Fe0.6-xAlx)2 and Dy(Mn1-xFex)2 series the splitting energies between the 3d subbands were appreciated following the known from literature magnetic hyperfine fields iron nuclei (4.2K). It was found that the obtained Curie temperatures for the Dy(Mn0.4-xAlx Fe0.6)2, Dy(Mn0.4Fe0.6-xAlx)2 intermetallics and known from literature Curie temperatures for the Dy(Mn1-xFex)2 series correlate linearly with the squared energy splitting between the 3d subbands. P. Stoch, J. Pszczoła, P. Guzdek, J. Chmist, A. Jabłońska, J. Suwalski, A. Pańta: Badania oporności elektrycznej i efektu Mössbauera dla związków międzymetalicznych Dy(Mn0.4-xAlx Fe0.6)2, Dy(Mn0.4Fe0.6-xAlx)2 i Dy(Mn1-xFex)2. Pomiary oporności elektrycznej przeprowadzono dla związków międzymetalicznych Dy(Mn0.4-xAlx Fe0.6)2 i Dy(Mn0.4Fe0.6-xAlx)2 dla szerokiego zakresu temperatur a następnie określono parametry charakteryzujące zależność oporności właściwej od temperatury. Dla części związków obu serii wykonano pomiary efektu Mössbauera w obszarze temperatur, dla których występuje przejście magnetyk – paramagnetyk. Na tej podstawie wyznaczono temperatury Curie. Dla związków Dy(Mn0.4-xAlx Fe0.6)2, Dy(Mn0.4Fe0.6-xAlx)2 i Dy(Mn1-xFex)2 określono energie rozszczepienia podpasm 3d wykorzystując znane z literatury magnetyczne pola nadsubtelne na jądrach atomowych żelaza (4.2K). Stwierdzono, że otrzymane temperatury Curie dla związków międzymetalicznych Dy(Mn0.4-xAlx Fe0.6)2 i Dy(Mn0.4Fe0.6-xAlx)2 oraz temperatury Curie znane z literatury dla serii Dy(Mn1-xFex)2 korelują liniowo z kwadratem energii rozszczepienia podpasm 3d. П. Стох, Я. Пшчела, П. Гуздек, Й. Хмист, А. Яблоньска, Я. Сувальски, А. Паньта: Иссле-дование электросопротивления и эффекта Мьессбауэра в интерметаллических соединений Dy(Mn0.4-xAlx Fe0.6)2, Dy(Mn0.4Fe0.6-xAlx)2 и Dy(Mn1-xFex)2. Измерения электросопротивления проведены для интерметаллических соединений Dy(Mn0.4-xAlx Fe0.6)2 и Dy(Mn0.4Fe0.6-xAlx)2 в широком температурном интервале. Определены характерные температурные зависимости удельного сопротивления. Для образцов обеих серий, у которых присутствовал магнитный фазовый переход, проведены в нужном температурном интервале измерения эффекта Мьессбауэра с целью определения температуры Кюри. Для соединений Dy(Mn0.4-xAlx Fe0.6)2, Dy(Mn0.4Fe0.6-xAlx)2 и Dy(Mn1-xFex)2, используя известные из литературы значения сверхтонких полей на атомных ядрах железа (4.2K), определены энергии расщепления полос 3d. Установлено, что измеренные температуры Кюри интерметаллических соединений Dy(Mn0.4-xAlx Fe0.6)2 и Dy(Mn0.4Fe0.6-xAlx)2, а также литературные температуры Кюри для серии Dy(Mn1-xFex)2, находятся в линейной зависимости от квадрата энергии расщепления полос 3d. IAE-113/A Natalia Golnik (redakcja): Bezpieczne stosowanie promieniowania jonizującego w medycynie - aktualny stan prawny w Polsce i dostosowanie do standardów Unii Europejskiej. Raport zawiera materiały seminarium „Bezpieczne stosowanie promieniowania jonizującego w medycynie - aktualny stan prawny w Polsce i dostosowanie do standardów Unii Europejskiej”, zorganizowanego 11 grudnia 2003 r. w Warszawie, w ramach działalności Centrum Doskonałości ”Zarządzanie Zagrożeniami dla Zdrowia i Środowiska" utworzonego w Instytucie Energii Atomowej. Celem Seminarium było zapoczątkowanie procesu tworzenia krajowej sieci tematycznej w zakresie rozwoju metod zapewnienia jakości i oceny bezpieczeństwa przy medycznych zastosowaniach promieniowania jonizującego. Natalia Golnik (editor): Safety of Medical Applications of Ionizing Radiation - Present Regulatory Framework in Poland and Harmonisation with EU Standards. The report contains proceedings of the workshop on “Safety systems for medical applications of radiation - present regulatory framework in Poland and harmonization with EU standards”. The workshop was held on 11 December 2003 in Warsaw, in frame of activities of the Centre of Excellence on Management of Health and Environmental Hazards of the Institute of Atomic Energy. The goal of the workshop was to initiate the organisation of a national working team on safety assessment for medical applications of ionizing radiation. Наталия Гольник (редактор): Безопасность применения ионизирующего излучения в медицине - действующие правовые положения в Польше и их согласование со стандартами ЕС. Сообщение содержит материалы рабочего семинара "Безопасность применения ионизирующего излучения в медицине - действующие правовые положения в Польше и их согласование со стандартами ЕС". Семинар состоялся 11 декабря 2003 в Варшаве, в рамках работ Центра совершенства по управлению риском для здоровья и окружающей среды, созданного в Институте атомной энергии. Целью семинара было основание национальной рабочей группы по оценке безопасности применения ионизирующего излучения в медицине. IAE-114/A Krzysztof J. Andrzejewski, Teresa A. Kulikowska: Determination of Fast Neutron Fluence in Beryllium Blocks of the Maria Reactor. In beryllium irradiated with neutrons isotopic transformations occur starting from the Be(n,2n) and Be(n,) reactions, causing beryllium damage. The damage increases with the neutron fluence i.e. Integral of neutron flux taken over the time of irradiation. The process concerns in particular the blocks of the MARIA reactor beryllium matrix. As the Be(n,2n) and Be(n,) reactions have a nonzero cross section above 0.5mev, only the fast neutron flux and hence the fast fluence is responsible for the damage. The reactions causing the beryllium damage lead also to the build-up of isotopes Li 6 and He 3 with extremely high absorption cross sections. The presence of the latter changes significantly the neutronic characteristics of the reactor and has been a subject of thorough analysis during the last years. Since the distribution of the poisonous isotopes in beryllium blocks has been obtained through detailed fuel management calculations including the whole history of reactor MARIA operation, it seems reasonable to use the existing results to predict the fast fluence in particular beryllium blocks. Thus, the present paper deals with determination of fast fluence on the basis of the knowledge of He 3 and H 3 contents in each beryllium block. Krzysztof J. Andrzejewski, Teresa A. Kulikowska: Określenie fluencji neutronów prędkich w blokach berylowych reaktora MARIA. Napromienianie neutronami bloków berylowych wywołuje w berylu reakcje Be(n,2n) i Be(n,), które prowadzą do znanego procesu uszkodzeń bloków berylowych. Uszkodzenia te narastają wraz z całką po czasie ze strumienia neutronów zwaną fluencją. Proces ten dotyczy szczególnie bloków berylowych matrycy reaktora MARIA. Ponieważ wyżej wspomniane reakcje mają niezerowe przekroje czynne tylko powyżej energii 0,5mev, więc wielkość uszkodzeń berylu zależy od strumienia a stąd od fluencji w tym zakresie energii. Tak więc uszkodzenia bloków berylowych zależą jednoznacznie od wielkości fluencji powyżej 0,5mev. Reakcje powodujące uszkodzenie berylu prowadzą jednocześnie do powstawania izotopów Li 6 i He 3 o bardzo wysokich przekrojach czynnych na pochłanianie neutronów. Obecność tych izotopów zmienia w istotny sposób charakterystyki neutronowe rdzenia reaktora. Z tego względu narastanie izotopów zatruwających beryl w reaktorze MARIA było przedmiotem szczegółowej analizy prowadzonej poprzez obliczenia gospodarki paliwowej w rdzeniu tego reaktora, wraz z transmutacjami zachodzącymi w matrycy berylowej, od początku uruchomienia reaktora w 1974r. Aż do chwili obecnej. Wydaje się więc sensowne wykorzystanie istniejące mapy zatruć matrycy berylowej do określenia fluencji poszczególnych bloków. Zagadnieniu temu poświęcona jest niniejsza praca. Krzysztof J. Andrzejewski, Teresa A. Kulikowska: Определение флюенса быстрых нейтронов на основе расчетов отравления берилиевых блоков в реакторе Мариа. В работе представлен метод определения флюенса быстрых нейтронов на основе расчетов отравления берилиевых блоков в реакторе МАРИА. Облучение берилиевых блоков нейтронами вызывает реакции B(n,2n) и B(n,), которые ведут к радиационному повреждению этих блоков. Величина этого повреждения зависит от флюэнса нейтронов, то есть интеграла нейтронного потока по времени. Реакции B(n,2n) и B(n,) обладают ненулевыми сечениями только для энергии выше 0,5мэв и эта энергия принимается пороговой для повреждения берилиевых блоков. Эти же реакции ведут к накоплению в блоках берилия изотопов Li 6, He 3 и H 3 из которых два первые обладают значительными сечениями погллощения в тепловой области энергии. Накопление этих изотопов изменяет физическо-нейтронные свойства реактора и явление это было предметом внимательного анализа, в результате которого получилось распределение по блокам отравления изотопами Li 6, He 3 и H 3 через всю жизнь реактора МАРИА. В настоящей работе известное распределение He 3 и H 3 по блокам использовано для быстрого расчета распределения флюэнса. IAE-115/A Witold Bykowski, Władysław Mieleszczenko: Model wymiany ciepła w elemencie paliwowym reaktora MARIA w stanach ustalonych i nieustalonych. W pracy przedstawiono podstawy teoretyczne, opis algorytmu i opartego na nim programu obliczeniowego SN, modelującego wymianę ciepła w elemencie paliwowym reaktora MARIA w stanach ustalonych i nieustalonych w warunkach konwekcji wymuszonej dla przepływu jednofazowego. W stanach nieustalonych moc cieplna elementu, natężenie przepływu chłodziwa przez kanał oraz prędkość wody w szczelinie między kanałem paliwowym a blokami berylowymi mogą zmieniać się w czasie. Dzięki modelowi kinetyki neutronowej oraz symulatorowi części układu zabezpieczeń reaktora można w prosty sposób symulować realistyczne przebiegi mocy, jak np. automatyczne wyłączenie reaktora wywołane przez sygnał zaniżenia przepływu w obiegu kanałów paliwowych lub przebieg mocy w czasie incydentu, polegającego na wprowadzeniu określonej reaktywności dodatniej. Witold Bykowski, Władysław Mieleszczenko: Heat exchange model for MARIA reactor fuel element in steady states and transients. In the document are presented: theoretical basis, algorithm description and computer code, modeling heat exchange processes for MARIA reactor fuel element for stationary and nonstationary states under single-phase flow conditions. For nonstationary state fuel element thermal power, channel flow capacity and flow velocity in the gap between fuel channel and beryllium blocks may vary versus time. Using built-in space-independent neutron kinetics model and simulator of reactor scram system one can simulate realistic power run, e.g. reactor scram triggered by channel coolant flow decrease or incident caused by introducing positive reactivity. Витольд Быковски, Владыслав Мелещенко: Модель теплообмена в топливном элементе реактора МАРИЯ. В работе изложено теоретические обоснование, олисание алгоритма и основанного на нем расчетного кода SN, моделирующего теплообмен в топливном элементе реактора МАРИЯ в стационарных и нестационарных режимах при вынужденной конвекции и однофразном течении. При нестационарном режиме тепловая мощность топливного элемента, расход теплоносителя в канале и скорость воды в щели между топливным каналом и бериллиевыми блоками могут изменяться во времени. Изпользуя модель нейтронной кинетики можно довольно просто моделировать реальный ход изменения мощности, нпр. автоматическое выключение реактора от сигнала снижения расхода в контуре топливных каналов или же ход изменения мощности во время тразиента вызванного введением определенной положительной реактивности. |
||||||||||||||
 |
||||||||||||||
| powrót | ||||||||||||||
